Recensie

Swart Gat / Gouden Eeuw (Dunguu olo – katibo-ten)    

beeld: Eddy Wenting | Plein Theater

Annemarie de Wildt, juli 2020

Veel theatermakers hebben de afgelopen maanden via Zoom aan voorstellingen gewerkt. Op Tolin Erwin Alexander had de corona lockdown een behoorlijk grote impact. Vanuit zijn quarantaine aan de andere kant van de wereld maakte hij, samen met Berith Danse, de theatrale installatie Swart Gat /Gouden Eeuw in het Pleintheater in Amsterdam-Oost.

Het theater is omgebouwd tot een corona proof installatie waar je alleen, in zo’n 20 minuten, een tocht maakt langs Marron cultuur. Als eerste kom je Tolin zelf tegen, sprekend vanaf een scherm met Zoomlogo, tussen foto’s van Nederlandse kolonisatoren op de ongebruikte theaterstoelen. Beelden en geluiden roepen de sfeer op van het oerwoud, waar Marrons, weggevlucht van de plantages, hun eigen samenlevingen creëerden. Maar ook het heden is aanwezig, via beelden van Black Lives Matter demonstraties. 

beeld: Eddy Wenting

De afgelopen maanden volgde ik Tolin Alexander via Facebook, en leefde mee met zijn isolement in Ecuador en zijn verlangen naar Suriname. Eigenlijk zou hij de afgelopen maanden voor een residency in Amsterdam-Oost zijn. Vorige zomer hadden we er nog over gepraat, toen we elkaar in Suriname ontmoetten vanwege het twinning project tussen het Amsterdam Museum en Fort Nieuw Amsterdam. Corona maakte een fysieke residency onmogelijk. Zoomend en bellend met Berith Danse, áls de wifi het even deed en hij weer wat beltegoed had, maakten ze samen Swart Gat. Na afloop van de voorstelling vertelt Berith ons over het associërende, improviserende werkproces. Bij Wikipedia vonden ze de omschrijving van een black hole: ‘acts like an ideal black body, as it reflects no light’. En zo ontstond de titel, het zwarte gat van de geschiedenis waar Alexander en Danse letterlijk en figuurlijk juist wel licht laten schijnen. In het Amsterdam Museum besloten we vorig jaar Gouden Eeuw niet meer te gebruiken, omdat het een eenzijdige ‘framing’ van de geschiedenis is. Bezien vanuit het perspectief van de Marrons is de Gouden Eeuw Katibo-ten, zoals de ondertitel luidt, de tijd van slavernij.  Swart Gat is verplichte kost voor iedereen die bezig is met het nieuwe slavernijmuseum. Deze interdisciplinaire mix van theater en expositie is een indringende en poëtische manier om aspecten van het verhaal over het (Amsterdamse) slavernijverleden te vertellen. 

De installatie staat nog tot 1 augustus en is individueel te bezoeken op vooraf aan te melden tijdslots.

%d bloggers liken dit: